Ka Bel: Working Class Hero

Mula sa PinoyWeekly (www.pinoyweekly.org)

Above is a slideshow of Crispin “Ka Bel” Beltran’s photos taken by photographer Boy Bagwis and Pinoy Weekly. I am reposting Jeffrey Ocampo’s Pinoy Weekly article about Ka Bel as a tribute to a dedicated representative in congress and the Filipino people’s working class hero.

Sa paggunita sa unang taon ng pagpanaw ni Ka Bel

Jeffrey Ocampo, http://www.pinoyweekly.org

Sa isang payak na katha na may pamagat na “Ka Bel,” inilarawan ng makatang si Gelacio Guillermo (poem posted at the end of this post) ang kasimpayak ngunit makabuluhang buhay ni Crispin Beltran.

Si Ka Bel ay isang lider-obrero’t progresibong mambabatas na lagi’t laging may matalim na kritika sa Estado, nasa unahan ng laban ng mga maralita at piniling manatili bilang simpleng mamamayan na naghihirap sa ilalim ng kasalukuyang kaayusan ng lipunan.

Tinalunton ng katha ang pagkabata, pagkabinatilyo’t pagbibinata, at ang pagtanda ni Ka Bel. Binahagi din kung paano siya namulat mula sa kanyang sariling nakaraan at mga karanasan. At ana ng makata, sa buong buhay niya, “hindi tinalikuran ni Ka Bel ang kanyang uri.”

At isang taon matapos ang pagpanaw ni Ka Bel, buhay pa rin ang alaala ng kanyang buhay na inalay para sa bayan.

“Nag-iwan si Ka Bel ng natatanging legasiya sa pagtatanggol ng interes ng mga manggagawa at iba pang aping uri sa lipunan,” pahayag ng Kilusang Mayo Uno (KMU), na minsa’y pinamunuan niya.

Ilang tala mula sa mahabang talambuhay

Lumaki sa karalitaan si Ka Bel. Musmos pa lamang, batid na niya ang kahalagahan ng paggawa. Ilan naman sa naging mga hanapbuhay ni Ka Bel ang pagtulong sa sakahan, pagtanggap ng labada, at pagdidyanitor. Nagtrabaho siya upang matususan ang kanyang pag-aaral.

Naging drayber ng taksi si Ka Bel at nang lumao’y sumama sa mga protesta laban sa di makataong turing sa mga manggagawa. Tinatag ang Amalgated Taxi Drivers Association kung saan naging tagapangulo si Ka Bel mula 1955 hanggang 1963. Matapos ito, kasama sina Felixberto Olalia at Feliciano Reyes, tinatag naman niya ang Confederation of Labor of the Philippines. Naging pangalawang tagapangulo siya nito sa loob ng siyam na taon mula noong 1963.

Hindi naman natinag ng batas militar si Ka Bel. Sa mapanupil na panahon na ito, kasama siya nang buuin ang Federation of Unions in Rizal at Philippine Nationalist Labor Organization. Noon namang 1980, naitatag ang KMU na lumaki ang kasapian mula 100,000 patungong 500,000 sa kabila ng batas militar. Mahalaga ang naging papel ng KMU at ng kilusang paggawa sa pagsalag at paglaban sa pasismo ng diktadurang Marcos.

Sa kasagsagan ng malupit na panunugis noong 1982, isa si Ka Bel sa mga hinuli at piniit. Gayunman, nakatakas siya matapos ang dalawang taon. Nagpatuloy siya sa pagkilos laban sa diktadura sa kanayunan.

Nang paslangin si Rolando Olalia noong 1987, humalili si Ka Bel bilang tagapangulo ng KMU. Tumakbo din siya sa pagkasenador sa ilalim ng Partido ng Bayan at nakaani ng 1.52 milyon na boto. Ngunit ayon sa pagsisiyasat ng KMU, natalo ito dahil sa matinding dagdag-bawas.

Ilan pa sa mga pinamunuan ni Ka Bel ay ang Bagong Alyansang Makabayan mula noong 1993 hanggang 1999 at ang International League of Peoples’ Struggle noong 2002. Samantala, nanatili siyang aktibo sa KMU hanggang 2003.

Mula naman noong 2001 hanggang 2003, nanilbihan siya bilang kinatawan ng Bayan Muna Party-list. Noong 2004 hanggang sa kanyang kamatayan, isa siya sa mga kinatawan ng Anakpawis Party-list. Nanguna ang party-list na ito sa pagtataguyod ng interes ng mga manggagawa, magsasaka, maralitang lungsod at iba pang sektor ng lipunan sa loob ng Kamara.

Noong ika-20 ng Mayo ng nakaraang taon, sumakabilang-buhay si Ka Bel sa FEU Hospital matapos mahulog mula sa bubong ng kanyang bahay sa Bulacan na kanyang kinukumpuni. Ana marami, bagama’t hindi ito namatay sa pakikipaglaban sa lansangan gaya ng kanyang nais, lumisan pa rin ito bilang bayani ng bayan.

Si Ka Bel, nagtalumpati sa isang rali matapos mapaslang ang kapwa lider-obrero na si Rolando Olalia noong 1987. (mula sa Pinoy Weekly)

Si Ka Bel, nagtalumpati sa isang rali matapos mapaslang ang kapwa lider-obrero na si Rolando Olalia noong 1987. (mula sa Pinoy Weekly)

Pagpapatuloy ng laban

Maraming laban ang nasimulan na bahagi o sa pangunguna ni Ka Bel.

Bilang isa sa mga haligi ng makabayang kilusan, kilala siyang tagapagtanggol ng mga karapatan ng mga manggagawa. Patunay nito ang ilang taon ng masigasig niyang pagtangan ng mga gawain sa KMU at iba pang mga organisasyon ng manggagawa. At sa Kamara, nakilala siya bilang mambabatas na hindi kailan naging tiwali habang patuloy sa pakikipaglaban para sa kagalingan ng mga maralita.

Bago pumanaw, ilang batas ang kanyang naisulat o katuwang na isinulat. At lahat ng mga ito, para sa pagtatanggol ng karapatan at pakikipaglaban para sa kagalingan ng mga manggagawa, magsasaka at iba pang naghihirap ng sektor ng lipunan.

Sa ikaapat lamang na Kongreso, sinulat at naging bahagi si Ka Bel ng pagsusulong ng 13 house bill (HB), 47 house resolution at 12 privilege speech na tumalakay sa mga isyu katulad ng repormang agraryo at kasiguraduhan sa pagkain, karapatan at pangangailangan ng mga manggagawa gaya ng dagdag-sahod at laban sa panunupil sa kanilang hanay.

Ilan sa mga panukalang batas na ito ay ang nagbabasura ng “mapanupil at magsamantalang mga batas” gaya ng Human Security Act, Wage Rationalization at Oil Deregulation Law.

Isa naman sa pinakatampok sa kanyang sinulong na mga panukalang batas ang HB 1722 o ang P125 across-the-board na dagdag-sahog. Kaugnay din nito ang HB 1962 o ang P3,000 across-the-board para naman sa mga kawani ng pamahalaan.

Sa kasalukuyan, patuloy ang mga kasama ni Ka Bel sa Kamara at sa makabayang mga organisasyon sa pakikipaglaban para sa mga nasimulan ni Ka Bel.

‘Pilipino ng siglo’

Nag-iwan ng “di mawawaglit na legasiya” si Ka Bel sa lipunang Pilipino. Ginagalang ng lahat, pagkat tunay siyang kagalang-galang. Maging ang mga katunggali sa pulitika, batid ang kanyang sinseridad at katapatan sa prinsipyo. Ayon pa kay Sen. Joker Arroyo, hindi kinompromiso ni Ka Bel ang paninindigan. Masasabing isa siya sa pinakamatatapat na nagsulong ng interes ng mga manggagawa at iba pang maralitang mamamayan.

Bilang pagkilala sa kanyang ambag sa lipunan, ilang mahahalagang mga aktibidad ang gaganapin bilang paggunita sa unang anibersaryo ng kanyang pagpanaw.

Sa Mayo 20, magsasama-sama ang lahat ng kapamilya, kaibigan, mga kasama’t tagasuporta ng makabayang kilusan upang gunitain ang makabuluhang buhay ni Ka Bel.

Sa araw ring ito, pasisinayaan ang pagtatayo ng iskultura ni Ka Bel sa Plaza Miranda kasabay ng pagdi-deklara ng lunsod ng Maynila sa Mayo 20 bilang “Araw ni Crispin Beltran.” Masusundan pa ito ng isang kultural pagtatanghal upang bigyang pugay ang naging buhay ni Ka Bel. Para sa Crispin B. Beltran Resource Center (CBBRC), layunin ng konsiyerto na maging inspirasyon ito sa mga manggagawa lalu na’t panahon ng matinding krisis na nagdudulot ng malawakang tanggalan, pleksibleng paggawa, mas matinding kontraktwalisasyon at kasabay nitong panunupil sa kanilang hanay.

Dahil dito, ilang mga organisasyon ang nagbansag kay Ka Bel bilang “Filipino of the Century.” Batayan umano nito ang naging buhay ni Ka Bel at ang katapatan nito sa paglilingkod sa taumbayan hanggang sa huling sandali ng kanyang buhay.

Ka Bel

Gelacio Guillermo
Inilathala ng (Bulatlat.com)
1.

Trabaho

Bata pa si Pin
Marunong nang magtrabaho—
Magtanim ng kamote,
Manghuli ng isda,
Magluto,
Maghugas ng pinggan,
Mag-alaga ng mga kapatid.
Ang batang si Pin
Sa usapan ng matatanda’y
Mahilig makinig.
Panahon ng Hapon,
Ang diyes anyos na Pin
Kumilos na kuryer
Ng mga gerilya.

Kumusta na ang mga bata ngayon?

Ang binatilyong si Pin
Nag-enrol sa hayskul.
Nagtrabaho bilang labandero,
Nag-alaga ng baboy at manok
Para mabuhay at makapag-aral.

Kumusta na ang mga binatilyo ngayon?

Ang binatang si Pin,
Taga-Bikol ay nagpa-Maynila.
Nagtrabaho bilang gasoline boy,
Washer boy, grease boy,
Tagabusisi ng makina.
Ang binatang malinis sa pananamit,
Ngayo’y nakakamisetang gulagulanit,
Amoy grasa’t usok ng tambutso.
Masipag, walang reklamo,

Maraming kaibigang kapwa manggagawa
Na ang tawag sa kanya’y Crispin.

Kumusta na ang mga binata ngayon?

Mula bata hanggang pagtanda,
Hindi tinalikuran ni Ka Bel ang kanyang uri.
Ito ang kanyang pinagmulan,
Ang kagalingan ng uring anakpawis
Ang kanyang ipinaglaban.
Hanggang sa huling sandali,
Siya’y manggagawa.
May kongresman bang naglilinis ng bubong?

Kumusta na ang matatandang
Kasing-hangal ni Ka Bel?

2.

Welga

Masaya sa Maynila
Ang taxi driver na si Crispin.
Nagagalugad ang lahat ng sulok ng syudad,
Iba’t ibang klaseng pasahero ang nakakausap,
Maraming kaibigang drayber
Ka-good time-man sa Quiapo.
Pogpog na taxi’y napapaandar din.
Maliit man ang kita’y
Nakapagpapadala kahit paano sa probinsya.
Si Crispi’y myembro ng unyong
Kontrolado ng kapitalista,
Magreklamo’y tanggal agad sa trabaho.
Kaya’t siya’y lumipat sa unyong
Maka-manggagawa.
At siya’y napasabak sa welga,
Ang kauna-unahan niyang
Madugong welga.
Nilusob ng pulis at armadong maton,
Tatlong welgista sa harap niya’y nabuwal.
Ito ang simula ng habang-buhay

Na edukasyon ni Crispin
Tungkol sa unyonismo,
Sa dilawan at tunay na unyon,
Sa sabwatan ng naghaharing uri
Laban sa interes ng mga manggagawa,
Sa relasyon ng unyonismo at pulitika.
Buong-panahong kumilos
Sa pag-oorganisa ng mga unyon
At pamumuno sa pederasyon
Habang binubuhay ang pamilya
Sa isang kahig, isang tuka.

3.

Ang Pagsilang ng ‘Ka Bel’

Naghahanap si Crispin ng direksyon.
Kanin at isda lamang ba
Ang ipinaglalaban ng unyon?
Paiipit ba sa ligalismo
Ang lakas-paggawa?
Nasaan ang tunay, ang makabayan,
Ang palabang unyon?
Paano, paano, paano
Ang pagsapi sa kilusan?

At sinunod ang payo
Ng matandang rebolusyonaryong
Cesar Lacara.
Sabi: “Basta gumawa ka ng mabuti
Para sa masa,
Mabuhay at makibaka kasama nila.
Gawin mong pangunahin
Ang pagsusulong sa interes
Ng anakpawis.”

Si Ka Che ang unang tumawag
Kay Pin, kay Crispin,
Ng Ka Bel.
May pangalan
Ang direksyon.

Advertisements

Leave a comment

Filed under People

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s